Begrippen

Wat is ransomware?

Ransomware is kwaadaardige software die bestanden en systemen versleutelt en losgeld vraagt voor de sleutel. Moderne groepen stelen de gegevens ook en dreigen met publicatie.

Ransomware is kwaadaardige software die bestanden en systemen versleutelt en daarna losgeld (ransom) vraagt voor de sleutel. Moderne ransomwaregroepen doen meer dan versleutelen: ze stelen eerst de gegevens en dreigen met publicatie als er niet wordt betaald. Dat heet dubbele afpersing. Voor de meeste organisaties is ransomware het cyberrisico met de grootste directe schade: stilstand, herstelkosten, boetes en reputatieschade.

Hoe een ransomware-aanval verloopt

  1. Binnenkomen; via een phishing-e-mail of een gelekt wachtwoord op een VPN of remote desktop zonder MFA. Of via een kwetsbaarheid in een systeem dat aan internet hangt.
  2. Rechten uitbreiden; van een gewoon account naar een beheerdersaccount, vaak via zwakke plekken in Active Directory.
  3. Verder bewegen in het netwerk; van de eerste computer naar servers, back-ups en domeincontrollers.
  4. Gegevens stelen; gevoelige gegevens worden naar buiten gekopieerd, vaak dagen of weken voordat iemand iets merkt.
  5. Versleutelen; op een gekozen moment, meestal ’s nachts of in het weekend, worden systemen tegelijk versleuteld en back-ups vernietigd.

Tussen stap 1 en stap 5 zitten meestal dagen tot weken. In die periode is de aanval nog te stoppen, als iemand het ziet.

Waarom back-ups alleen niet genoeg zijn

Back-ups zijn het belangrijkste herstelmiddel, maar aanvallers weten dat en zoeken ze als eerste op. Back-ups die vanuit het netwerk bereikbaar zijn met dezelfde accounts, worden mee versleuteld of gewist. Een back-up beschermt bovendien niet tegen publicatie van gestolen gegevens. Wat wel helpt: back-ups die offline of onveranderbaar zijn, netwerksegmentatie en zo min mogelijk rechten. Daarbij MFA op alle toegang van buiten, snel patchen en monitoring die de stappen 2 tot en met 4 opmerkt.

Ransomware in een Pentrox-assessment

Een infrastructuur-pentest volgt hetzelfde pad als een ransomwaregroep, maar stopt bij het bewijs. De testers laten zien hoe ver een aanvaller komt vanaf een gewoon account. Welke rechten zijn uit te breiden? Welke servers zijn bereikbaar? Zijn de back-ups te raken en is de domeincontroller over te nemen? Een phishingsimulatie test de eerste stap. Het rapport bevat het volledige aanvalspad met per stap de maatregel die het pad afsnijdt.

Wanneer ransomware ertoe doet

Voor elke organisatie met een intern netwerk. Vooral voor zorg, industrie, onderwijs en gemeenten, waar stilstand direct mensen raakt. NIS2 en de Cyberbeveiligingswet gelden voor essentiële en belangrijke organisaties in achttien sectoren. Zij moeten maatregelen tegen dit soort incidenten aantoonbaar op orde hebben. Grote incidenten moeten binnen 24 uur worden gemeld. Een pentest vooraf is goedkoper dan een hersteltraject achteraf.

Klaar om uw omgeving te beveiligen?

Plan een vrijblijvend intakegesprek om uw assessment af te stemmen. Pentrox identificeert kwetsbaarheden in uw applicaties, infrastructuur en cloudomgevingen voordat aanvallers dat doen.

Plan een intakegesprek